Türkiye’de İnternet Şirketlerine Yapılan Büyük Yatırımlar

1994’te Web’in zuhur etmesinin ardından ABD’de İnternet şirketleri patlaması yaşanıyordu. 1996’da “Juno. com” isimli – hala faaliyet gösteriyor- bir start-up’ta işe başlayan Pamir Gelenbe, 2000 başında kurduğu “Flytxt”isimli bir şirkete sadece bir sunumla 2 milyon dolar sermaye bulunduğunu hatırlıyor. Emeklilik ve private equity fonları – 2008 krizi öncesi mortgage şirketlerine yaptığı gibi – ‘altına hücum ‘ etmişti. İnternet şirketlerine yatırılan paranın toplamı 1999 sonunda 31,9 milyar dolardı.

Durum Türkiye’de de farklı değildi. Doğan, Sabancı, Zorlu, Doğuş, Medya (Sabah), Çukurova gibi büyük medya gurupları ve holdingler, ’yeni ekonomi’ nin cazibesine kapılmıştı. 1999’da kurulan Ixir için Doğuş Grubu’nun ciro hedefi, 30 milyon dolardı. 2005’ te ise 750 milyon dolar bekleniyordu. Hakkında satın alma söylentileri dolaşan Superonline ‘ a 2 milyar dolar değer biçilmişti.

Sonradan Superonline ‘a devredilen Vestel.Net için dönemin Vestel Başkan Vekili Cengiz Ultav, “Birçok yabancı banka bize 210 ila 455 milyon dolar arasında değer biçiyor. Bu rakam Tofaş ile aynı …” demişti. O günlerin en pahalı alışverişi ise Cem Uzan’ın, Altuğ İnci’nin kurduğu Netbul’a 4 milyon dolar vermesiydi.

Bunun nedeni ise aynı şimdi olduğu gibi beklentilerdi. 2000’de yapılan araştırmalar İnternet kullanıcı sayısının 2004’te yedi milyonu geçeceğini tahmin ediyordu. Herkes elektronik ticaretten söz ediyordu ama 2000 ortasında Garanti Bankası verilerine göre e – ticaret yapanların sayısı 100 bin bile değildi. O dönem Yeniyüzyıl Gazetesi’nde “Çatkapı” isimli bir köşe yazan Hasan Yalçınkaya, “Herkes chat’teydi ve ben insanlara e- posta atmayı öğretmekle meşguldüm henüz” diyor gülerek… Üstelik sadece bağlantı 56k hızındaydı ve kullanım pahalıydı – gerçi hala öyle. Yine de 100 tane irili ufaklı ISS şirketi kurulmuş ve insanlara bağlantı satmaya çalışıyordu. Bilgisayar sahiplik oranı ise sadece yüzde 3,7’ydi – 2,4 milyon adet. Öte yandan yurtdışından gelen Türk kökenli fon yöneticileri, ceplerinde milyon dolarla olduğunu ve ‘iyi fikir’ aradıklarını anlatıyordu gazetecilere. Sadece Rahmi Koç, ”Ekonominin eskisi – yenisi olmaz, ekonomi ekonomidir” demişti. Ama İnternet’in büyüsü, uzun yol şoförleri gibi, insana uyanıkken rüya gördürüyordu.

Forbes Dergisi Ekim 2010 sayısında yayınlanan ve Eyyüp Karagüllü’nün kaleme aldığı yazı dizisinin kronolojik başlıkları:

• Türk İnternet Dünyası Altın Çağının Arifesinde Duruyor!
• Arda Kutsal Blog Yazarlığına Nasıl Başladı?
• Arda Kutsal Blog Yazarlığından Para Kazanmayı Nasıl Başardı?
• İnternetin İkinci Altın Çağı Çok Yakında Başlayacak
• Hangi İnternet Sitesi Ne Kadar Kazanıyor? Hangisi Kaça Satıldı?
• İnternet Şirketlerine Milyon Dolarlar Yatırılıyor
• Türkiye’de İnternet Kullanımı ve İnternet Pazarının Büyüklüğü
• Reklam Piyasasında Online Reklamcılığın Payı Ne Kadar?
• Türkiye’de İnternet Şirketlerine Yapılan Büyük Yatırımlar
• 2000′lerde Kurulan İnternet Girişimleri ve Krizin Etkileri
• Elektronik Ticaretin Gelişmesinin Önündeki Engeller Neler?
• Dünün İnternet Girişimcileri Bugünün Melek Yatırımcısı Oluyor
• Melek Yatırımcı Burak Büyükdemir’in Girişimcilere Yönelik Çalışmaları
• Melek Yatırımcılar Bugüne Kadar Ne Kadarlık Yatırım Yaptı?
• İnternet Eskisi Gibi Değil, Artık Şirketlere Para Kazandırıyor

Sorularınızı ve görüşlerinizi yorum yazarak bildirebilirsiniz.

Ortak Ticaret